خوش گلدينگز
آیا ثبت احوال استان گلستان سلیقه ای عمل می کند
ساعت ٩:۱٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/۱٢/٧  

آیا ثبت احوال استان گلستان سلیقه ای عمل می کند

امروزه دنیا با سرعت بسیار به طرف رعایت حقوق انسانی و کرامت بشری گام برمی دارد روز به روز در احترام به ارزشهای ملتها سرمایه گزاری بیشتری می شود. چرا؟

چون منطق و نیروی عقلانی انسانها به این باور رسیده است که تمامی نهادها و حکومتها جهت بقای خود ناگزیر به مراعات این حقوق می باشند. یک نمونه از این حقوق انسانی حق انتخاب اسم افراد در میان ملتها و اقوام بر اساس فرهنگ و رسوم خود آنهاست . این حق در کشور ما نیز به صورت واضح و شفاف بیان شده که از پشتوانه های مشروحه ذیل برخوردار است :

1-     کنوانسیون حقوق انسانی

2-     قانون اساسی جمهوری اسلامی

3-     اسلام و قانون شریعت.

پس حقوق با این عقبه قوی و تاکید شده توسط نظام چرا در بعضی مناطق ایران مثل گلستان ، به وسیله ثبت احوال به بهانه ها و بخشنامه های مختلف پایمال می شود و مردم منطقه را از بدیهی ترین حقوق خود بی نصیب می گذارد ؟ در تازه ترین بخشنامه این سازمان مردم منطقه از انتخاب نام زیبای « دایان » برای افراد منع شده اند. نامی که تمامی شرایط سازمان ثبت احوال از جمله : الف : غربی نبودن.ب : خوانا و با معنی بودن ج : عدم منافات با اسلام را دارا می باشد. پس از جویا شدن علت مسئله اکنون بخوانیم جوابیه عجیب ثبت احوال را :« چون در منطقه کردستان کلمه دایان به معنی « دایه بودن » و برای افراد مونث اطلاق می شود ، نمی توان از این نام برای افراد مذکر در ترکمنصحرا شناسنامه صادر کرد .»

 

                         گنه کرد در بلخ آهنگری          به شوشتر زدند گردن مسگری

 

لابد در کردستان هم از نام گذاری « دایان » جلوگیری می کنند چون در ترکمصحرا به جنس مذکر تعلق دارد...

لازم به توضیح است اسامی فارسی بسیاری در حال حاضر برای هر دو جنس مونث و مذکر شناسنامه صادر می شود. حال با توجه به اینکه تا یکی دو سال پیش به نام « دایان » ثبت احوال منطقه شناسنامه صادر می کرد آیا قانون عطف به ما سبق شده است. در پایان افکار عمومی منطقه بی صبرانه منتظر اقدام شفاف و در نهایت رفع این مشکل از طرف ثبت احوال است نه توجیح مسئله .

 

                                                                          گنبد کاووس   بهروز ایری

جوابیه اداره ثبت احوال گلستان:

 

                             ثبت احوال استان گلستان سلیقه ای عمل نمی کند

 

نویسنده محترم در یادداشت خود به ضرورت رعایت حقوق انسانی و کرامت بشری و احترام به ارزشهای ملتها در دنیای امروز اشاره نموده حق انتخاب اسم افراد در میان ملتها و اقوام براساس فرهنگ و رسوم خود آنها را یکی از حقوق انسانی دانسته اند، که به باور ایشان این حق در کشور ما نیز به صورت واضح و شفاف بیان شده و مبتنی بر پشتوانه های کنوانسیون حقوق انسانی  ، قانون اساسی جمهوری اسلامی و اسلام و قانون شریعت است. تا اینجا سخن نویسنده ، هر چنداستناد دقیقی به مواد قانونی ننموده اند، مورد اشکال نیست که هیچ ، باید گفت توجه ایشان به چنین موضوعی خود شایسته تقدیر و تحسین است.

برای آنکه همراهی سازمان ثبت احوال کشور با چنین دیدگاهی اثبات گردد و نیز نویسنده محترم آگاهی بیشتری نسبت به موارد قانونی بیابند باید اشاره نمود که در بین مجموعه قوانین بین المللی منشور اتحادیه اروپا برای حمایت از اقلیت های ملی بهترین مستند است.در ماده 11 این منشور تاکید شده : امضاء کنندگان این منشور متعهد می شوند که حق هریک از آحاد اقلیتهای ملی را برای انتخاب نام و نام خانوادگی به زبان خود و همچنین ثبت رسمی آن به رسمیت بشناسد به نحوی که نظم حقوقی کشور های مربوطه آن را در نظر گرفته است.اما بحث بر سر همین نظم حقوقی کشورهاست.در ایران مجلس شورای اسلامی که در آن اقلیتهای ملی و دینی هم عضویت دارند به سال 1363 قانونی را که در سال 1355 به تصویب مجلس شورای ملی  رسیده است مورد بازنگری و تصویب قرار داد قانون ثبت احوال کشور در ماده 12 این قانون ذیل عنوان نامگذاری آمده است.

الف : انتخاب نام نوزاد بر عهده اعلام کننده است.

ب   : برای نام گذاری یک نام ساده و یا مرکب که عرفا یک نام محسوب می شود قابل انتخاب است.

ت  : انتخاب نام هایی که موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی  می شود و همچنین انتخاب عناوین و القاب زننده مستهجن یا نا متناسب یا جنس ممنوع است.

س : انتخاب نام در مورد اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی تابع زبان و فرهنگ  دینی آنان است.

در بند « ب» هدف قانونگذار که حراست از حقوق نوزادی است که خود قادر به دفاع از آن نیست مشهود است بر این اساس است که ثبت احوال با توجه به واقعیتهای ایران ، که کشوری متشکل از اقوام مختلف است از آغاز تشکیل خود ضمن اعتنا به الزامات منطقه ای سعی در شناسایی نامهای مناسب و معرفی آن به مردم نموده است.تا همچنان که نویسنده محترم اشاره کرده حکم اسلامی نبی مکرم اسلام مبنی بر ضرورت انتخاب نام نیکو برای فرزند به عنوان حقی اساسی برای او جاری گردد. هر چند نویسنده اشاره ای به اصل مورد نظر خود در قانون اساسی ننموده اما احتمالا اشاره ایشان به اصل 12 است: « دین رسمی ایران اسلام و مذهب جعفری اثنی عشری است و این اصل الی الابد غیر قابل تغییر است و مذاهب دیگر اسلامی اعم از حنفی ، شافعی ، مالکی، حنبلی و زیدی دارای احترام کامل هستند و پیروان این مذاهب در انجام مراسم مذهبی طبق فقه خودشان آزادند و در تعلیم و تربیت دینی . احوال شخصیه ( ازدواج ، طلاق ، ارث و وصیت ) و دعاوی مربوط به آن در دادگاه ها رسمیت دارند .» که باز ملاحظه می شود مغایرتی با قانون ثبت احوال کشور ندارد که اگر چنین بود شورای نگهبان اقدام به تایید آن نمی نمود. بنابراین یادداشت مورد اشاره که ثبت احوال را متهم به ( پایمال نمودن حقوق مردم به بهانه ها و بخشنامه ها ) نموده است را باید ناشی از کم اطلاعی نویسنده دانست.در مورد ناه های ترکمنی تعداد نام ها و شهرت های انتخاب شده در سده حاضر خود گویای بی طرفی و قانون مداری ثبت احوال است از آن گذشته سازمان ثبت احوال کشور در حال بررسی« کتاب فرهنگ نام های ترکمنی » است که با هزینه و سعی اداره کل ثبت احوال گلستان و با مشارکت صاحب نظران این قوم تدوین گردیده و بدیهی است هدف از این اقدام که برای این اداره کل الزام آور نبوده است راهنمایی مراجعین و حفظ ارزش های این قومیت و به دست فراموشی نسپردن نام های ترکمنی حتی آن ها که مهجور شده اند می باشد. برای تسهیل در انتخاب نام کلماتی که عرفا به عنوان نام شناخته می شوند ( بند  ب ماده 12 قانون ثبت احوال کشور ) با ذکر فراوانی کاربرد این نام ها در کشور در قالب کتاب « فرهنگ نام و نام گزینی » تدوین گردیده علاوه بر آن حق انتخاب نام های دلخواه به شرط تایید آن توسط مراجع دانشگاهی ( با توجه به ضرورت صیانت با حقوق نوزاد ) کاملا محترم است. اما باید توجه داشت تایید یک نام در قوانین فعلی به معنی صدور مجوز کاربرد آن برای تمام ایرانیان است بنابراین با وجود دیدگاه منطقه ای که در استان گلستان منجر به صدور مجوز نام گزاری به نام دایان گردید. کمیته کشوری نام که در آن استادان دانشگاههای معتبر کشور عضویت دارند این نام را برای طبقه مذکور مناسب ندانستند.مضافا اینکه واژه « دایان » در کردی و برای نام گزاری اناث  مناسب اعلام گردیده و در کتاب فرهنگ نام و نام گزاری  درج می باشد. با این حال اداره کل ثبت احوال گلستان طی مشروحه ای تقاضای رسیدگی مجددبه موضوع را با ارائه معنی ترکمنی آن نموده که به صورت موردی تایید گردیده .بنابراین آنچه در یادداشت مورد اشاره بعنوان « جوابیه ثبت احوال» درج گردیده پاسخ این اداره محسوب نمی شود ضمن آنکه واقعیت آنست که در مورد اسامی قومیت ها مثلا قومیت ترکمن به دلیل ضرورت احترام به عرف فرهنگی آنان سهل گیری بیشتری وجود دارد و تعداداسامی مورد تایید قرار نگرفته فارسی که به دلیل عرفی نبودن و ضرورت و صیانت از حقوق نوزاد انجام شده اصلا قابل مقایسه با نمونه های مشابه در قومیت ها نیست و منطقی نیست عرفی ندانستن یک نام را تعبیر به نیت خاصی کرد.

« اقدام شفاف» مورد طلب نویسنده یادداشت جز اعلام واقعیت های محلی به نهادهای تصمیم گیرنده ملی نخواهد بود.نتیجه اما به واقعیتهای قانونی بر می گردد چیزی که در منشور اتحادیه اروپا مورد تاکید است.

ادارهکل ثبت احوال ،در سال های 1385 ، 1386 براساس بررسی های مستقل رتبه های اول و سوم را در تکریم ارباب رجوع در استان به دست آورده است که این ناشی از عزم این اداره کل در خدمت رسانی موثر است.با این حال این اداره کل پرهیزی از پذیرش انتقاد در زمینه خدمات در حال ارائه خود ندارد.هرچند یادداشت انتقادی « آیا ثبت احوال گلستان سلیقه ای عمل می کند؟» عاری از پیش داوری نبوده و در مواردی گام از جاده انصاف و استدلال بیرون نهاده بود.

 

                                                                         حسین سوسرایی

                                                       دبیر شورای اطلاع رسانی و کارشناس

                                                 روابط عمومی اداره کل ثبت احوال استان گلستان

 

منبع خبر : هفته نامه صحرا